អក្ខរប្បភេទ (តចប់)

នៅក្នុងការសិក្សាអក្ខរប្បភេទបន្តទៅនេះ នឹងមិនអធិប្បាយអំពី ទីឃៈ រស្សៈ ឬនិគ្គហិត ទៀតឡើយ ព្រោះបានអធិប្បាយទុកខាងដើមរួចហើយ ។
គរុ និង លហុ
គរុ “ធ្ងន់, យូរ” គឺអក្ខរៈដែលត្រូវអានឲ្យមានសម្លេងធ្ងន់ដោយសង្ខេបមាន ៣ យ៉ាងគឺ ទីឃគរុ១ សំយោគគរុ១ និគ្គហិតគរុ១ ។
-ទីឃគរុ សំដៅយកស្រៈទីឃៈ ៥តួគឺ អា ឦ ឩ ឯ ឱ ។ ទោះប្រើជាស្រៈនិស្ស័យ គឺ កា កី កូ កេ កោ ជាដើម ក៏ហៅថា ទីឃគរុដែរ ។
-សំយោគគរុ ឬសញ្ញោគគរុ សំដៅយកស្រៈ ៣ តួ ទោះប្រើជាស្រៈពេញតួគឺ អ ឥ ឧ ក្តី ទោះប្រើជាស្រៈនិស្ស័យផ្សំជាមួយព្យញ្ជនៈ ដូចជា ក កា កុ ក្តី ដែលមានព្យញ្ជនៈ​តម្រួតគ្នាពីរតួនៅខាងចុង ដូចជា អត្ថស្ស ឥជ្ឈិស្សតិ ឧច្ចុត្តមោ ក្តី យ៉ាងនេះ ហៅថា សំយោគគរុ ។
-និគ្គហិតគរុ សំដៅយកស្រៈរស្សៈ៣តួ ទោះជាស្រៈពេញតួ (អ ឥ ឧ) ក្តី ទោះជាស្រៈនិស្ស័យ​ ដូច ក កិ កុ ជាដើមក្តី ដែលមាននិគ្គហិត “ំ” អាស្រ័យនៅជាមួយផង ដូចជា អំសំ ឥំការោ កឹ ឧំការោ កាតុំ យ៉ាងនេះ ហៅថា និគ្គហិតគរុ ។
លហុ “ស្រាល, រហ័ស” សំដៅយកស្រៈរស្សៈ ៣ តួ ទោះប្រើជាស្រៈពេញតួគឺ អ ឥ ឧ ក្តី ទោះប្រើជាស្រៈនិស្ស័យដូចជា ក កិ កុ ជាដើមក្តី ដែលមិនមានព្យញ្ជនៈតម្រួតនៅខាងចុង ឬមិនមាននិគ្គហិត “ំ” អាស្រ័យនៅជាមួយផង យ៉ាងនេះ ហៅថា លហុ ។
វិមុត្ត “បង្ហើបមាត់ហើយបញ្ចេញសម្លេង” គឺអក្ខរៈក្រៅអំពីនិគ្គហិត៤០តួ តាំងពី អ ដល់ ឡ ដែលវេលាសូធ្យត្រូវបង្ហើបមាត់ឲ្យ​លើសជាងប្រក្រតីបន្តិច​ ហើយបញ្ចេញសម្លេងដូច បាណា ថេរោ ឱវាទោ ឯសា ញត្តិ ជាដើម ។
សម្ពន្ធៈ “បទដែលចងភ្ជាប់” គឺបទដែលចងភ្ជាប់ជាបទសន្ធិ ដូចជា តត្ថេវ ជាដើម ។
វិវត្ថិតៈ “បទញែក” គឺបទដែលកាត់ញែកចេញពីបទសន្ធិ ដូចជា តត្ថ + ឯវ ជាដើម ។
(ចប់អក្ខរប្បភេទ)

Advertisements
This entry was posted in បាលីវេយ្យាករណ៍, អក្ខរនិទ្ទេស and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s